BAŞA DÖN

Ne demişler kötü komşu ev sahibi yaparmış.

 

Herşey kariyer.net yetkisiyle görüşmemle başladı.

8 yıldır IK ilanlarımız için Kariyer.net’i kullanıyorduk. Bu sene 10 ilan hakkımızdan sadece 2'si kullanmışız.  Müşteri temsilcimizle yaptığım görüşme sonrasında ödeme yapmazsam hesabımın kapandığı gibi kullanmadığım ilan haklarımın da yok olacağı ifade edildi.

Uzun bir telefon görüşmesinden sonra da durum değişmedi, "Siz bu şekilde beni kendinize rakip yaparsınız" cümlesiyle görüşmeyi bitirdik.

Bu olaydan sonra Halil Ercan Gündoğdu beyle kolları sıvayıp Kariyer sektörüne yeni bir soluk getirmek için GlobalCV'inin küçük adımları atılmaya başlandı.

GlobalCV kurulurken; hem sağladığı insan kaynağı hemde teknolojik altyapısıyla rakiplerinden daha ileri noktalara gitmeyi hedef aldık. Yoğun bir çalışmadan sonra 1 Ekim itibariyle yayın hayatına başlamış oldu.

GlobalCV.com, standart kariyer portali fonksiyonlarına ilave olarak teknik bir çok yeniliği içinde barındırıyor, başlıcaları;

- Facebook ve Linkedin ile tek tuşla kolay üyelik

- Widget mantığıyla kurumsal üyelerin kendi web siteleri üzerinden ilan verme, CV takibi yapma 

- Kişilik testi entegrasyonu

 

"Ne demişler kötü komşu ev sahibi yaparmış."

 

Erkyazılım olarak Sinaptik.net Bilişim IK portalinden sonra GlobalCV.com ile Kariyer sektöründe iyi adımlar attığımızı düşünüyorum.


Grup satın alma girişimleri üzerine notlar.

Geçtiğimiz perşembe uzunca süredir katılmaya niyet edip de bir türlü katılmayı beceremediğim Etohum toplantılarından birisine katılabildim (kısmet bugüneymiş). Özellikle son 6 ayın en popüler konularından grup satın alma girişimleri ile ilgili, dışarıdan değil direk yetkili ağızlardan (ortak, genel müdür seviyesinde 1.ağız) şaşırtıcı şeyler duyduk.

Katılımcı firmaların enaz birkaçını duyduğunuzu tahmin ediyorum: GrupfoniMarkaponGrupanyaGrupçaEkoloni,ŞehirFırsatı (oturma düzenine göre). Konuşmalar devam ederken elimden geldiğince Twitter üzerinden not almaya çalıştım,bir nevi canlı yayın olmuş oldu. Aşağıdaki notların bir kısmı bunlardan bir kısmı akılda kalanlardan. Bazı ifadeler sorulan sorulara 1 konuşmacının cevap vermesi ile alınmış bilgiler olsa da diğerleri itiraz etmediği için genelleme olarak kabul edilebilir diye düşünüyorum.

Rakibin dayanılmaz cazibesi
"Rakibin dayanılmaz cazibesi",
Konuşan Ekoloni'den Elbruz Erdoğan, merakla eğilenler, Grupfoni'den Burak Hatipoğlu ile Markapon'dan Can Turanlı

Grup satın almalardaki kârlılık ve işin basitliği şaşırtmadı desem  yalan olur. Normal bir eticaret operasyonunda %5-15 arası değişen kâr marjlarından bahsedilebilir ki bu oranlar rekabet dolayısı ile kolay kolay 2 haneli rakamları görmezler. Özellikle ŞehirFırsatı'nın abisi Groupon'un dünya genelinde %50 kâr ile satış yaptığını duymak, Şehirfırsatı için de kâr oranlarının benzer olduğunu düşünmemize sebep oldu. Buna birde şirketin müşteriye %50 den az fayda sağlıyorsa çalışmayız felsefesini ekleyince ortaya ürün sahibinin %25 gibi bir rakama razı olduğu bilgisi çıkıyor ki normalde 100 liralık bir malı kampanya ile 25 liraya vermeye razı olduğu gerçeği çıkıyor. Düz mantık bakarsak, aracı firmanın eline geçen net rakam ürün sahibine denk veya daha fazla.

Diğer şaşırtıcı bilgi ise çalışılan firmaların %80 gibi bir oranda tekrar çalışmak istedikleri, bu oranın dışarıda %95'lere çıktığı. Hiç bir firmanın tam kapasite iş yapmadığı gerçeği ile, o boşlukların grup satınalmalar ile iyi doldurulduğuna delil sayabiliriz. Firmaların rakamsal olarak bu kadar indirim yapmalarına rağmen, tekrar çalışmayı arzu etmeleri memnun olduklarını gösteriyor. Bu durumda herkes mutlu demektir. Satan, alan, aracı olan :) Aracı olarak Grupanya, müşterilerine 8 milyon TL'lik avantaj sağladıklarını belirtti, varın gerisini siz hesaplayın.

Rakamlara gelmişken, firmaların hemen hepsi (grupça'yı unuttum) 20 kişi üstünde personele sahipler, yazılımlarını (herkesin ortak fikri, yazılımın değil, operasyonun "iş" olduğu) genelde kendileri yapıyorlar (ŞF, yurtdışı merkezden besleniyormuş) ve gene ŞF dışındakiler faturayı kesip postalıyorlar. ŞF modelinde ise faturayı ürünü veren kesiyor. (Kredi kartı çekimlerini nasıl finansallaştırıyorlar sorusununun cevabını bilemiyorum. Ya ben olayı yanlış anladım, yada komisyon kesimi vs. ile yolu bulmuşlar). Sadece masadaki 6 firmanın personel sayısı 150 civarında ve diğer oyuncuları katarsak 200 kişi grup satın alma girişimlerinde çalışıyor. Yeni oyuncularla birlikte 230 diyelim.

Hemen herkes İstanbul-Ankara-İzmir üçlüsünde yer almış (yada almak üzere) ve genelde İlgi, bu üç şehir dışında Antalya, Eskişehir ve Bursa üstüne. Grupfoni'nin 40 şehirde şehire özel hizmet verme planı varmış. Grupfoni'nin ortağı ve genel müdürü Burak Hatipoğlu'na göre her şehir kendi özel fırsatını barındırıyor ve potansiyeli var. Anadolu şehri olup mekanın az olması gibi bir çekinceleri bulunmuyor. Bu sebepten hedefe ulaşmaya çalışacaklar. Diğerleri de takip edecektir büyük ihtimal. Bu kadar yayılım sağlayabilecek firma sayısı 2-3'ü geçmeyebilir. (Operasyon olarak ciddi bir yük)

Firmalar genelde mekan bazlı (gerçek dünya) ve hizmet tabanlı satışlar yapsalar da, online dünyaya da kapalı olmadıklarının sinyallerini verdiler. Ekoloni gibi halihazırda eticaret sitelerinde kampanya yapanlar mevcut. Markapon ve Grupfoni kardeş firmaları ile zaten çalışıyorlar (Gittigidiyor ve Markafoni) Burak Hatipoğlu'nun da belirttiği gibi "eticaret sitelerindeki bir kampanya şehir sınırını aşıp ülkeye hitap ettiği için yayılım adına oldukça etkili olur." Tabii buradaki kâr marjı, yukarıdaki oranların yanına biraz zor yaklaşır gibi.

Beni şaşırtan diğer bir husus henüz hiçbir oyuncunun kredi kartı dışında operasyona girmemiş olması oldu. Satılan ürünlerin bir çoğunda rakam aralıkları mobil ödemeye uygun olmasına rağmen henüz bir adım yok. Grupfoni yurtdışı ortağının Hindistan tarafından kapıda ödeme modeli ile çalıştığını söyledi, kendileri bunu uygular mı henüz netbirşey yok. Kargo firmalarımız bu konuda epey başarılılar, daha az kâr edenler yapabiliyor. Şehirfırsatı, kredi kartı dışında bir model üstünde çalıştıklarını yasal süreci bekledikleri gibi birşey dedi ama tam anlayamadım. Gerçi ŞF'nin adwords reklamlarında %90 indirimli benzin reklamının, Groupon sitelerinden (Citydeal sitelerinden biri de olabilir) birisinde yapılan benzin kampanyasına atıfta bulunulduğunu söylemesini de çok anlamamıştım zaten. Bu reklam beni kendilerinden soğutmuştu açıkcası.

Mobil uygulamalara henüz sıcak bakılmıyor. Geri dönüşün yeterli olmayacağı gibi bir önyargı hakim denebilir. Fayda görülürse girilir ama henüz SMS ile kupon dağıtımı bile yapılmıyor olması mobil tarafın biraz daha bekleyeceği anlamına geliyor.

Tüm girişimcilerin ortak olduğu bazı maddeler vardı, bunların başında "grup satın alma" modelinin oldukça başarılı olduğu ve sektöre yeni oyuncuların girebileceği (kesinlikle), pastada yer olduğu geliyor. Gene diğer bir ortak nokta, kitle modele sadık ama siteye sadık değil.  Başka bir kampanya sitesi iyi birşey sunarsa ona direk gidebiliyorlar ve buna etkileyen şeylerden birisi  almak istedikleri ama maliyetten çekindikleri özel ürünler verildiğinde fırsatı (yemek, masaj, epilasyon vb) kaçırmama eğilimi. Epilasyon demişken, tüm konuşmacılar "Türkiye'nin kıl sorununu çözdüklerinibelirttiler. Grupanya'dan Alemşah Öztürk'ün esprili yaklaşımı ile bir yıllık randevuların dolmuş olması lazım, bu da millet olarak kıl sorunu olmamızın direk bir sonucu herhalde.

Not : Bu yazı, aynı zamanda kişisel bloğum olan http://www.kendimenotlar.com'da da yayınlanmıştır.


e-Ticaret üzerine yorumlar - 3

Daha önce başladığımız E-ticaret üzerine yorumlar (1.yazı - 2.yazı) serimizin 3.sünde 2008 yılının 2. yarısı ile başlayan küresel kriz ve sonrasında e-ticaret sektörü üzerine istatistiksel olarak bir bakış yapalım istedik.

Malum 2008 yılı hemen her sektör için daralma ile geçti, bu kurala uymayanlar elbet oldular ki onlardan birisi bize göre e-ticaret ve internet üzerinden satış sektörü. Buna çok çeşitli ürün satışı, açık arttırma siteleri, küçük-orta ölçekli satış,kiralama siteleri dahil.

Ocak ayı başında sevgili Ahmet Kirtok, bloğunda "2008 Yılbaşı Sezonu Eticaret İstatistikleri"  isimli bir yazı yayınlamış, ABD'de yılbaşı sezonunun 2007'ye göre %3 düştüğünü, aynı dönemde ise Hepsiburada.com'un %30 artış yaptığını anlatmıştı.

Bildiğiniz gibi BKM (Bankalar arası kart merkezi) belirli aralıklarla, kart kullanım oranlarını ve sanalpos kullanım istatistiklerini sitesinde yayınlıyor. Oradaki değerlere bir göz atarsak, ülkemizde e-ticaretin önünün açık olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. Küçük bir hatırlatma: sanalposlar sadece son kullanıcı değil, firmalar arasındaki B2B dediğimiz ticarette'de sıklıkla kullanılıyor.

Grafiklere şöyle bir göz gezdirdiğimizde şunları görebiliyoruz:

  1. 2008 yılındaki e-ticaret hacmimiz 9 Milyar YTL (~6 Milyar USD)
  2. Ülkemizde e-ticaret işlemlerinin kriz dinlemeden artmaya devam ediyor
  3. Yurtdışından, ülkemizdeki e-ticaret sitelerine ilgi (2007'ye göre %448 oranında) git gide artıyor.
  4. 2007 yılı patlama yapsa da krize rağmen yerli kullanıcı internetten alışverişi bırakamıyor (2007'ye göre artış %50)
  5. Logaritmik olmasa bile önceden beri söyleye geldiğimiz gibi e-ticaret kullanımı 2009'da da artmaya devam edecektir. Buna belki de küresel krizin Türkiye'deki yansımaları da sebep oluyor olabilir. Dışarı çıkmayan kitle, alışverişini internete kaydırıyor diyebiliriz.

Buraya tablo olarak koymadık ama BKM'nin sanalpos rakamlarından 2007 ve 2008 Aralık dönemine bakarsak:

  • 2007 Aralık ,yurtiçi kart kullanımı : 539,16 Milyon YTL ,
  • 2008 Aralık ,yurtiçi kart kullanımı : 664,46 Milyon YTL ,
  • Artış  %23
  • Kaan Dönmez'in Hepsiburada.com için söylediği %30 luk büyüme rakamıda bu şekilde aslında doğrulanmış oluyor.

e-Ticaret Üzerine Yorumlar - 2

Internet üzerine projeler yapmış olmamızın verdiği bir sorumluluk duygusuyla e-ticaret konusunda vaktimiz ölçüsünde yazılar yazmaya çalışıyoruz. Değerli CTO'muz Atakan Beyin "E-ticaret üzerine yorumlar" konulu yazısına bende kendimce bişeyler ilave edeyim istedim.

Umarım ortaya çıkan çalışma, hem sektörle ilgili rakamlar ve projeksiyonlara yer verdiği kadar e-ticaret'i tüketen kullanıcılar içinde yararlı olabilecek seviyede ele alınmıştır.

TÜRKİYE’DE INTERNET ÜZERİNE BAZI RAKAMLAR

  • Türkiye’de Online Alışveriş Pazarı – 1 milyar $
  • ADSL Abone sayısı ~ 5 milyon (Mayıs 2008, TTNET) ,
  • Türkiye’nin aylık toplam sayfa gösterimi – 100 milyar adet (2008 Zapmedya)
  • Reklam alanı olarak değerlenen sayfa oranı - % 10 (2008 Zapmedya)
  • Bir kullanıcının günlük ortalama sayfa ziyareti – 30
  • Trafiğin Yurtdışı sitelerde oluşan kısmı - % 40
  • Türkiye’de internet kullanıcı sayısı yaklaşık ~ 21 milyon (2008 Zapmedya)

Kullanıcı Sayısı

E-TİCARET ÜZERİNE SORU VE CEVAPLAR:

Internet üzerinden kredi kartı ile alışveriş yaparken nelere dikkat edilmesi gerekir ?

  1. Küçük tutarlı siparişlerle başlayın Daha önce Internet üzerinden alışveriş yapmamışsanız, kitap veya CD gibi düşük tutarlı ürünleri sipariş ederek başlayın.
  2. Farklı dükkanları gezin Internet üzerinden yapılan satışlarda fiyatlar siteden siteye farklılıklar göstermektedir. En uygun fiyatı bulmak için alternatifleri dikkatli şekilde inceleyin.
  3. Yönlendirmenin kolay olduğu siteleri tercih edin. Alışveriş yapmanın rahat olduğu, menülerin kolay anlaşılabilir ve hataya yer vermeyen siteleri tercih edin.
  4. Öncelikle chipli kredi kartı kullanmalarını ve Kredi kartlarındaki şifreleri aktif etmeleri
  5. Alışveriş yapılan sitede “3D secure payment” özelliğinin olup olmadığına dikkat edilmeli. (“3D secure payment” basit manada alışverişlerde kredi kartı şifrenizi soracak bir teknoloji diye düşünebiliriz.)
  6. Kişisel bilgilerinize dikkat edin. Internet üzerinde her alışveriş yaptığınızda veya bir siteden bilgi talep ettiğinizde kendinizle ilgili değerli bilgilerden oluşan dijital bir iz bırakırsınız. Pek çok firma bu tür bilgilere ulaşmaya çalışır. Alışveriş yaptığınız sitenin açıkça ifade edilmiş bir gizlilik politikası olup, olmadığını kontrol edin. Eğer yoksa, alışverişinizi başka bir siteden yapın.
  7. Sahtekarlığa karşı tedbirli olun. Internet üzerinden yapılan sahtekarlığın boyutları tam olarak belli değildir. Kredi kartı numaranızı, son kullanma tarihini ve CVC numarasını başkalarına vermeyin ve kredi kartınızı günlük hayatta kullanırken dikkatli olun
  8. Sitede alışveriş tamamlarken kredi kartı bilgilerinin girildiği sayfanın https:// ile başlamış olmasına aynı zamanda internet tarayıcısında görünen “kilit” görünümüne basıldığında ekrana gelen güvenlik sertifikasında yazan firma adı ile internet site adresinin aynı olup olmadığına dikkat edilmeli.
  9. Sitede ilk defa alışveriş yapılacaksa mutlaka “Teslimat ve iade koşulları” okunmalı.
  10. Sitenin kurumsal bir kimliğin olup olmadığı dikkat edilmeli. Normal hayatta kaldırım üzerindeki satıcılardan bişeyler almaktan ne kadar özen gösteriyorsak aynı şekilde internetteki sokak satıcılarına dikkat edilmeli.
  11. Sitenin iletişim bilgilerini kontrol edin. Telefonlarını arayın. Böylece bir sorun yaşadığınızda muhatap bulup bulamayacağınızı görebilirsiniz.
  12. Bildiğiniz firmaları tercih edin. Ücretsiz bilgi hattı veya müşteri hizmetleri hattı bulunan siteleri tercih edin. Bu sayede aklınıza takılan bütün konular hakkında detaylı bilgi alabilirsiniz. Internet sitesinde firmanın açık adresinin ve telefonun yer almasına dikkat edin
  13. Siparişinizi kontrol edin Sipariş ettiğiniz ürünlerin adedini, fiyatını, teslimat için verdiğiniz adres ve telefon bilgilerini dikkatli şekilde kontrol edin
  14. Kargo ve taşıma ücretlerine dikkat edin Internet üzerinden yapılan bir alışveriş, nakliye ücretleri nedeniyle dezavantajlı hale gelebilir. Genellikle Internet üzerinden satış yapan firmalar kargo ve taşıma hizmetleri için ne kadar ödemeniz gerektiğini, ödeme işleminin en son safhalarından belirtirler. Bazı siteler satış tutarlarını yükseltmek için otomatik olarak ekspres teslimat seçeneğini sunmaktadırlar. Bu durumda eğer süre açısından bir probleminiz yoksa daha ucuz teslimat yöntemlerini sizin seçmeniz gerekebilir
  15. Paylaşılan bilgisayarlardan alışveriş yapmamaya dikkat edilmeli,
  16. Güvenlikli bilgisayarlar ve tarayıcılar seçilmeli (Antivirüs programları, Opera, Firefox)

Internet üzerinde alışverişlerde yaşanan en çok sahtekarlık yöntemleri nelerdir ?

  • Kredi kartı bilgilerinin 3.şahısların eline geçmesini sağlamak,
  • Ürün teslimatının yapılmaması, iptal durumunda para iadelerinin gerçekleşmemesi veya  iade nin yasal teslim süresini aşması.
  • Çalıntı kredi kartı ile alışveriş.
  • Hatali ya da bozuk mal teslimi
Sahtecilik Hangi Boyutta?
Yıllar
Toplam Kredi Kartı Cirosu ($)
Sahtekarlık Cirosu ($)
Payı (%)
1998
9.335.138.230
3.112.022
0,03
1999
12.322.738.387
2.135.202
0,02
2000
16.240.182.357
4.066.047
0,03
2001
11.959.688.735
4.700.406
0,04
2002
13.657.488.518
2.004.559
0,01
2003
22.792.128.156
16.365.573
0,07
2004
44.846.433.623
16.612.241
0,04
2005
42.755.720.193
12.347.582
0,03
2005 yılına ait veriler 9. ay itibariyle

* BKM ‘nin verilerine göre Kredi kartı Sahtecilik Boyutu

Fazladan çekilen para yada ürün iadesi noktasında müşteriler nelere dikkat etmeli ?

  • Alışverişin her aşamasında müşterinin ödeyeceği bedel görüntülenmektedir. Bunu her sayfada kontrol etmekte fayda var.
  • Ödeme tamamlandıktan bir süre sonra (bazen 24 saat içinde bazen bir kaç günde yansıyabilir) bankadan ekstre bilgileri kontrol edilerek doğru miktar çekilip çekilmediği araştırılabilir.
  • İade durumunda ekstrede kredi kartına iade edilen bedel görünmektedir. Yine ödeme alınırken olduğu gibi iadeler de banka ekranından veya ekstreden takip edilebilir.
  • Mümkünse ürünü almadan önce iade şartları dikkatlice incelenmeli. Böylece ürünü teslim aldığınızda iadeye engel olacak durumlardan kaçınmış olursunuz.
  • Birçok firma iadeyi orijinal kutusu ve kutu içeriğiyle kabul etmektedir. Ürününüzü teslim aldıktan sonra bir süre orijinal paketi atmayın.
  • Ürünü teslim aldığınızda tüm fonksiyonları kontrol edin. Mümkünse kargonuzu teslim alırken kargo görevlisi yanında paketi açın, böylece kargo esnasında oluşacak zararlar için tutanak tutturabilirsiniz.Aksi takdirde satıcı kargodan kaynaklanacak hasarı kabul etmeyebilir.
  • Bankalar bu konuda yavas davranmakta. Gerekirse gunde bir kac kere arayip islemlerin yurumesini saglamali
  • Her yerde olduğu gibi burada da tatlı dil önemli. Rekabetin oldukça arttığı günümüz şartlarında firmalar ellerinden geldiğince müşteri memnuniyeti için çalışıyorlar. Özellikle yükselişte olan e-ticaret firmaları müşteri memnuniyetini had sahfada tutuyor. Büyüklerde ise kurumsallaşmanın getirdiği bazı bürokratik engeller yüzünden işleyiş yavaş olsa da mutlu sona ulaşılabiliyor. Fazla para çekme veya ürün iade durumlarında öncelikle e-ticaret sitelerindeki müşteri yardım masalarından destek istenmeli, daha sonra gerekirse telefon ile iletişime geçilmeli. Sıkı markaj yerine kuralına göre oynamak bazen daha iyi sonuçlar alınmasını sağlayacaktır. Çözümsüzlüğe doğru giden noktalarda önce şikayet.com gibi topluluk siteleri sonra tüketici mahkemeleri kullanılabilir. Topluluk siteleri internet üzerinde iyi ve kötü imaja katkı yaptığı için firma yöneticileri bu başvuruları en hızlı bir şekilde çözmeye çalışacaklardır.

Sanal kredi kartı kullanımının önemi nedir ?

  • Kredi kartı bilgisi çalındığında riski minimize etmekdir. Sanal kredi kartı kullanmak yerine chipli kredi kartı kullanılması ve Kredi kartınızın mail order işlemlerine kapattırmanız daha güvenli olacaktır.
  • Sanal kredi kartına ödeme yapacağınız kadar bakiye aktarırsınız. İşleminiz yaptıktan sonra yine limitinizi sıfıra çekerseniz ödeme yapılamayacaktır.

Internet üzerinden alışveriş yapılırken hangi tür siteler tercih edilmeli ?

  • Sitenin kurumsal bir kimliğin olup olmadığı dikkat edilmeli. Normal hayatta kaldırım üzerindeki satıcılardan bişeyler almaktan ne kadar özen gösteriyorsak aynı şekilde internetteki sokak satıcılarına dikkat edilmeli.
  • Sitenin belirli konularda uzmanlaşmış olmasına
  • Fazlaca ziyaret alan siteler tercih sebebi olabilir. Bu tür sitelerde ürünü sizden önce alan müşterilerin yorumları çoğu zaman fikrinizi etkileyecektir. Bunları mutlaka okuyun. Tabi bu yorumların gerçekliği de duruma göre tartışılabilir.
  • Başkaları tarafından tecrübe edilmiş siteler . Kullanıcı yorumlarına ulaşılmalı,
  • İlgili sitenin ya da firmanın telefon, faks ve yazışma adresinin açıkça yazılmış olması gerekli. Şüphe duyulduğu takdirde telefon veya faks numaralarının doğruluğunu test etmek için siparişten önce arama yapılabilir.
  • Sitede ürünlerle ilgili yeterli açıklama yapılmış olmalı .
  • İnternette birçok tartışma grubu ve forum bulunmaktadır. Buralarda sitenin güvenliği araştırılabilir.
  • Eger taninmis ve hakkinda referans alabileceginiz bir siteyse oncelikle site hakkinda baska kullanicilarin gorusleri alinmali ve tecrubeleri dinlenmeli. Eger yeni bir site ise musteri hizmetlerine bir telefon acip ya da mail atip hizmet kalitesini test etmeli ya da oncelikle kucuk miktarda bir alisveris yapip test etmeli.

Her sanal siteden alışveriş yapılır mı ? BU sitelerin denetimi nasıl sağlanır ?

  • Satınalınmak istenen şeye bağlı olarak değişir.
  • Sitenin bilinirliği güvenilirliği önemlidir. Ancak SSL, 3D secure, kurumsal duruş gibi konularda yeterlilik sağlanıyorsa büyük ihtimalle sorun yaşamazsınız. Sitelerin ödeme sistemleri bankalarla entegre olduğundan bu sertifikalar ve ticari bazı şartlar yerine getirilmeden ödeme alamazlar. Bu araştırmalar bankalar tarafından da gerçekleştirilmektedir.
  • Yaptığınız alışverişlerde yaşadığınız sorunu mutlaka çevrenizle paylaşın, tüketici masalarına bildirin. Hatta firmanın çalıştığı bankaya da durumu bildirin.

Internet üzerinden yapılan sahtekarlıkların önüne nasıl geçilir ?

  • Öncelikle müşteriler olarak internette güvenlik hakkında temel bilgiye sahip olmalısınız. Sitenin güvelik sertifikası nasıl kontrol edilir, adres çubuğunda doğru adresin yazıldığını denetlemek gibi.
  • Kredi kartı bilgilerinizi kimseyle paylaşmayın. Hiçbir yetkilinin kontrol veya başka bir amaçla bu bilgilere ihtiyacı bulunmamaktadır. Sadece kilit işaretli sayfalara bu tür bilgileri girin.
  • Tanımadığınız bir sitede ilk defa alışveriş yaptığınızda büyük bütçeli alışverişlerden kaçınabilirsiniz. Alışveriş sonucunda memnuniyetinizi ve şikayetinizi paylaşın. Forumlarda tartışabilirsiniz veya ürün yorumu ekleyebilirsiniz. Böylece kaliteli ve dürüst satıcılar ön plana çıkacak art niyetli olanlar ise terk edilecektir. Bu noktada müşterilerin katkısı çok önemlidir.
  • Kredi kartı hareketlerinizi zaman zaman kontrol edin. Size ait olmayan alışverişlere rastlarsanız hemen bankanızla görüşüp durumu bildirin.
  • Alışverişlerde 3D secure sistemini tercih edin. Bu sistemi kullanarak yaygınlaşmasına katkıda bulunabilirsiniz. Böylece kredi kartı sahtecilerinin alanı daralacaktır.
  • Bu tur olaylarda sahtekarlik yapan insanlar aslinda sizin dikkatsizliginizi ve tedbirsizliginizi kullanmaktadir. Guvenlik onlemlerini alip dikkatli oldugunuz taktirde buyuk olcude sahtekarliklarin onune gecmis olursunuz. Bilgisayarinizda mutlaka guncel bir antivirus yazilimi olmali, online bankacilik gibi islemlerde mutlaka girislerde bulunan sanal klavye kullanilmali, e-posta adresinize gonderilen ve sizden bilgi guncellemesi isteyen iletileri kesinlikle dikkate almamali, icerigi belirsiz, virus vb yazilimlar olabilecek ve yasal olmayan icerik barindiran sitelerden uzak durmali, mumkunse bilgisayarda farkli tarayici programlari yukleyip alisveris ve online bankacilik islemleri icin ayri bir tarayici kullanmaya calismali, bilgisayarinizi tamir ve bakim icin goturdugunuz teknik servis mutlaka sertifikali ve guvenilir olmali.

İkinci el açık artırma sitelerinin işleyişinde dikkat edilmesi gereken noktalar nelerdir ?

  • Bu tür sitelerde sitenin garantörlüğünde yapılan işlemler tercih edilmelidir. Böylece satıcılardan doğacak kusur ve hataların önüne geçilebilir.
  • Ürünü teslim aldığınızda onay vermeden önce ilanda belirtilen özellikleri taşıdığından emin olunmalıdır. Aksi takdirde ürünü iade edip ücretinizi geri alabilirsiniz.
  • Daha önce alışveriş geçekleştirmiş satıcı üyelerin profillerini ve verilen yorumlarını inceleyerek ne kadar güvenilir olduğunu tahmin edebilirsiniz.
  • Alışverişinizi tamamladıktan sonra satıcı üyelere puan ve yorum vererek siz de bu sisteme katkıda bulunmalısınız.
  • Bu tür sitelerde alışveriş yaparken detaylı resimleri verilmiş ürünleri tercih edin. Resimsiz ve hiçbir detayı verilmemiş ilanlarda sürprizlerle karşılaşabilirsiniz. Şüpheye düştüğünüz durumlarda satıcılara mesaj atıp sorular sorun, yetersiz ve geçiştirici cevaplara kanmayın.

Internet üzerindne yıllık ne kadarlık bir alışveriş hacmi var? Gelecek yıllardaki projeksiyon nedir ?

HepsiBurada.com'un 2007 market/piyasa değeri 150 milyon USD'ye, ciroları ise geçtiğimiz yıla göre %100 den fazla artarak yaklaşık 140 milyon USD'ye ulaşmış.

Yıllara göre büyüme şu şekilde:

2005 -  40 milyon USD
2006 -  65 milyon USD
2007 -  hedef 130 milyon USD iken Kasım 2007 de bu rakama ulaşılmış,  2007 yıl sonu tahmini 140 milyon USD
2001 yılında nerdeyse %0 olan bayan kullanıcı sayısı 2007 de %20 ye ulaşmış. Tüm satış rakamları içinde kurumsal satışlar %1 den bile küçük iken, gene tüm satışlarda Ankara %39 ile 1. , İstanbul ise %32 ile ikinci sırada .

Türkiyede e-ticaret Pazar payı her sene olduğu gibi gelecek yıllarda %15-20 civarında büyeyeceğini öngörmekteyiz.


USA resmi rakamlara göre Amerika'da e-ticaretin payı tüm perakende pazarında %3.4 civarında buda bize önümüzdeki yıllarda çok daha büyük bir potansiyelin hızlı bir şekilde e-ticaret’e kayacağını gösteriyor.

Türkiye'de E-Ticaret
Yıllar
Ciro (Milyon YTL)
Değişim (%)
2003
262,44
-
2004
647,12
147
2005
1.237,64
91
2005 yılına ait veriler 11. ay itibariyle

Istanbul Ticaret Odası verileriyle Türkiyedeki E-ticaret büyüklüğü

Internet üzerinden alışveriş ne zaman başladı, ilerleyiş hızı, bugünkü yıllık hacmi ve yakın gelecekteki boyutu.

Elektronik iletişim teknolojileri ticari hayatta 1980’lerden beri kullanılmaktadır. Internetin e-ticaret uygulaması 1997’lerden beri süre gelmektedir. Internet’in asıl gelişimi ticari kullanımı artmaya başladıktan sonra yaşamaya başlamıştır. Internet’in yaygınlaşması ile birlikte, web ve e-posta uygulamaları kullanımı artmıştır.

Internet’in ticari ürünleri satmada kullanılan deneme web sayfaları, ilk başta “belki olmayabilir” türünden ve süslü sayfalardan ibaretti. Ancak, Amazon.com, Dixons, Yahoo gibi örneklerin 1-2 yıl içersinde, sadece Internet üzerinden sattıkları servislerle birer büyük şirket şekline gelmeleri, birden bu denemeleri ve hayalleri gerçeğe dönüştürüverdi. Internet üzerinde dönen ekonomi her geçen gün artmaktadır.

Global pazarda internet üzerinden alışverişin oranı ve yıllık hacmi.

USA resmi rakamlara göre Amerika'da e-ticaretin payı tüm perakende pazarında %3.4 . Bu oldukça ilginç bir rakam, e-ticaret almış yürümüş dediğimiz yerde bile nekadar büyük bir e-ticaret büyüme potansiyeli olduğunu bize gösteriyor.



Bir alttaki grafiğe bakarsanız 2006'nın aynı dönemine göre pazar %3.8 büyürken, e-ticaret  %19.3 büyümüş. En basit yorumla e-ticaret pazarı normal pazardan daha hızlı büyüyor ve dilimini artırıyor. (detaylı analiz için tıklayın)



Bu örneklemeyi Türkiye'ye de çok rahat uygulayabiliriz. Kaan Bey'in dediği pazarın %15-20 büyümesini ve Türkiye'de e-ticaretin durumunu göz önüne alırsak önümüzde büyümeye müsait küçük bir dev duruyor

Internet üzerinden alışverişin faydaları ( fiyat karşılaştırabilme, hızlı erişim, vakit kısıtı, detaylı inceleyebilme vs )

     

  • Hız
  • Bilgiye kolay ulaşma
  • Detaylı ürün inceleme
  • Fiyat avantajı
  • Fiyat karşılaştırma
  • Ödeme seçeneklerinin çok olması
  • Kargo ile teslim imkanı

Güvenlik riskleri neler ? ( 2 boyutta; 1 si alışveriş yaparken bilgilerin çalınması, alışveriş yapılan yerin güvenliği )

  • Kişisel bilgilerin çalınması
  • Kredi kartı bilgilerinin çalınması
  • Kişisel bilgisayara izinsiz erişim
  • Ödemenin yarıda kalması veya çift ödeme

Bunlara karşı firmaların aldığı önlemler neler ? ( Data güvenliği, sanal kartlar vs)

  • Satıcı site ile alıcının bilgisayarı arasındaki verileri SSL ile şifrelemek
  • Site sahiplerinin serverlarında müşterilerin kredi kartı bilgilerinin saklanmaması
  • Site sahiplerinin serverlarındaki bilgilerin kriptolu/şifrelenmiş olarak saklanması
  • Üyeye özel şifre ile erişim verilmesi

Internetten yapılan alışverişlerde en yaygın yapılan kullanıcı hataları ?

  • Internet tarayıcısının sıksık refresh edilmesi özellikle ödeme sayfalarında

Internetten yapılan alışverişlerde kredi kartı kullanımı nasıl olmalı ? Sanal kart belli limitli, Alışveriş miktarı kadar sanal karta limit tanımı ve ardından limit 0.  havale olabilir.

  • Kredi kartınızın chipli şifreli olması riskinizi düşürecektir.
  • Özellikle “3D secure” altyapılı sitelerden alışveriş yapmanız
  • Yurtdışından alışveriş yapmayacaksanız (bilet rezervasyonu vb) Kredi kartınızın mail order’a kapalı olması.

Firmalar güvenlik konusunda ne kadar önlem alıyor. (E-ticeret yapan firmalar)

  • Özellikle Türkiyedeki firmalar E-ticarette güvenliğine henüz yeni yeni yatırımlar yapıyorlar.

Sahtekarlıkla karşı karşıya kalındığında ne yapılmalı ?

  • Mutlaka Banka haberdar edilmeli, ilgili ödeme ile ilgili bilgi verilip iade talep edilmeli.

Internetten alışverişe güven durumu nasıl ?

  • Internette alışveriş, matematiksel risk açısından herhangi bir magazadan kredi kartı ile alışveriş yapmaktan daha güvenli diyebiliriz. Önemli olan nerden alışveriş yaptığınızdır.

E-ticaret üzerine yorumlar

Bir önceki yazımda, İPZ 2007'den notlar aktarmıştım. Aynı zirvede "E-ticarette Başarının Sırları" konulu panelde, Tatil.com, Hepsiburada.com, Gittigidiyor.com yöneticilerini dinleme fırsatı bulduk.

Kurucu ortağı ve yöneticisi Kaan Dönmez'in ifadesi ile HepsiBurada.com'un 2007 market/piyasa değeri 150 milyon USD'ye, ciroları ise geçtiğimiz yıla göre %100 den fazla artarak yaklaşık 140 milyon USD'ye ulaşmış.

Yıllara göre büyüme şu şekilde:
2005 -  40 milyon USD
2006 -  65 milyon USD
2007 -  hedef 130 milyon USD iken Kasım 2007 de bu rakama ulaşılmış,  2007 yıl sonu tahmini 140 milyon USD

2001 yılında nerdeyse %0 olan bayan kullanıcı sayısı 2007 de %20 ye ulaşmış. Tüm satış rakamları içinde kurumsal satışlar %1 den bile küçük iken, gene tüm satışlarda Ankara %39 ile 1. , İstanbul ise %32 ile ikinci sırada imiş.

Kaan Dönmez'e , Hepsiburda'nın en büyük ve tekel gibi bir konumda olduğunu ama BestBuy, MediaMarkt gibi devlerin Türkiye'ye gelmesi ile nasıl bir süreç yaşanacağını, pazarın mı büyüyeceğini yoksa Hepsiburda'nın mı payının küçüleceğini sordum.  Cevaplar ilginçti. (maddelersek)
• Pazar  %15-20 civarında büyeyecek.
• Karlılığımızı yatırıma çeviriyoruz, önümüzdeki 3-4 sene daha büyüme hedefli olacağız.
• Dışarıdan gelenlerin, büyük alışveriş merkezleri dışındaki şubelerinde düzgün satışları yok.
• İstanbul dışında mekan(depo/merkez) sahibi olmak önemli, (biz bu güce sahibiz demek oluyor)
• Normal bir perakendecinin bu dünyada bizimle yarışamaz (Türkiye'de bizi yenecek firma yok demek istediğini düşünüyorum)

Gittigidiyor.com'un yaptığı ticaret şekli benim biraz ilgi alanım dışında kalsa da ciddi bir performans sergilediklerini göz ardı edemem. 600 bin çeşit ürün, ayda 4 milyon tekil ziyaretçi, 1.6 milyon kayıtlı (kredi kartı onaylı) kullanıcı, 160 çalışan (kardeş firmalar ile birlikte), e-Bay ortaklığı (<%20 imiş) ile Türkiye e-ticaretinde özel bir konuma sahipler.

Günde 2500 ticket (yardım masası başvurusu, telefon, email vb)  cevaplıyorlar. Genel müdürünün ifadesi ile (ismini bilemiyorum, normalde ortaklardan Tolga Kabataş gelecekken, firma genel müdürü geldi sunuma) kardeş siteleri olan istanbul.net, ankara.net gibi çöçatan sitelerinden gelenleri istemiyorlar. İstedikleri daha sadık müşteri ve kullanıcı kitlesi. Sahte ürün vb satış işlerinde müdahil olmuyorlar. (olmaları da çok zor)

Tatil.com'u hiç kullanamadım (belki siteye girip çıkmışımdır), kurucusu Atilla Mert'in tanıtımı ile, en ucuz fiyat garantisi veriyorlar.  Expedia.com gibi sitelerin de çok uygun fiyatlar verdiklerini nasıl yarıştıklarını sorduğumda iyi alım ve servisler ile değer ürettiklerini ve en iyi fiyatı elde ettiklerini belirtti. Günlük 1500 rezervasyon gibi bir rakamla sıradan bir acentanın daha üstünde iş yapıyorlarmış.

Özellikle Kaan Dönmez'in cevaplarının bazıları çok iddalı ve yoruma oldukça açık. Benim ilgilendiğim kısım pazarın büyümesi tarafı.

Geçtiğimiz hafta GGK'da gerçekleştirilen  "Amerika'da İnternet ve Girişimcilik, Yüz doların hikayesi" başlıklı seminerde Ahmet Kırtok 2007 3. çeyrek e-ticaret sonuçlarını bizimle paylaştı. USA resmi rakamlara göre Amerika'da e-ticaretin payı tüm perakende pazarında %3.4 . Bu oldukça ilginç bir rakam, e-ticaret almış yürümüş dediğimiz yerde bile nekadar büyük bir e-ticaret büyüme potansiyeli olduğunu bize gösteriyor.

Bir alttaki grafiğe bakarsanız 2006'nın aynı dönemine göre pazar %3.8 büyürken, e-ticaret  %19.3 büyümüş. En basit yorumla e-ticaret pazarı normal pazardan daha hızlı büyüyor ve dilimini artırıyor. (detaylı analiz için tıklayın)

Bu örneklemeyi Türkiye'ye de çok rahat uygulayabiliriz. Kaan Bey'in dediği pazarın %15-20 büyümesini ve Türkiye'de e-ticaretin durumunu göz önüne alırsak önümüzde büyümeye müsait küçük bir dev duruyor. Rakamları okumak, değerlendirmek ve aksiyon almak bizim elimizde.

Zirve notlarımdan geriye dünyanın yükselen yıldızı mobil ile ilgili epey bir not kaldı. Bir sonraki yazı da onlar üstüne olacak gibi görünüyor. ;)